Meyan Kökü

Meyan kökü ve anason tohumları...

Meyan kökü nedir? Meyan kökü neye iyi gelir?

Meyan 1-2 metreye kadar boylanabilen, baklagiller ailesinden, odunsu saplı uzun ömürlü bir bitkidir. Anavatanı Rusya ve Çin olan bitkinin kökleri farklı şekillerde ve ürünlerde hem besin hem de sağlığa olan faydaları amacıyla kullanılır. (1) Çok sayıda faydasının yanı sıra ömrü uzattığı, bedene iyilik ve canlılık kattığı düşünülmektedir.

Bitki zengin aroması ve lezzetiyle beraber, sağlığa olan onlarca önemli faydasıyla hızla ünlenmiştir. Ülkemizde marketlerde ve internette kök olarak, baharat olarak, meyan kökü şerbeti, çayı, meyan kökü gıda ve şekerleme ürünleri olarak ve eczanelerde ise meyan kökü kapsül ve besin destekleri halinde satışı yapılır.

Bitkinin kökünde şekerden daha tatlı olan glycyrrhizin maddesi bulunur, bu yüzden meyan kökü şekerlemeleri sağlıklı atıştırmalıklar olarak tüketilmesi tavsiye edilen besinlerdir. Aslında bazı Hristiyan ülkelerde meyan kökü içeren şekerlemelerin çocuklar tarafından sık sık tüketilmesi bir gelenek haline gelmiştir. (2)


Meyan kökünün faydaları

1- Aftöz Ülserler ve Pamukçuk: Ağrılı ve tekrar eden aft ve pamukçuk tedavisinde etkili olduğu kanıtlanmıştır. (3) Bu yaraların ve mantar enfeksiyonlarının iyileşmesini hızlandırabilir.

2- Karaciğer Sağlığı: Karaciğeri koruyucu etkileri vardır. İçerdiği glycyrrhizin maddesi toksisiteyi azaltarak karaciğer düzensizliklerinin tedavisinde etkili olur, ayrıca içerdiği diğer bileşiklerin karaciğer üzerinde antioksidan etkileri vardır.

3- Mide Düzensizlikleri: Helicobacter pylori  ve bazı diğer zararlı bakterilere karşı korur. Dispepsi ve sindirim bozukluklarının tedavisine yardımcı olur. (4)

4- Romatoid Artrit: Çin’de yapılan bir araştırmaya göre, meyan kökü özleri romatoid artrit tedavisinde etkili olan antienflamatuar özellikler gösterir. Araştırmaya göre ağrı ve şişkinliği azaltabilir.

5- Menopoz ve Premenstrual Sendrom: Meyan kökü menopoz ve PMS semptomlarının tedavisinde etkilidir. Vücutta estrojen ve progesteron dengesini sağlayan izoflavonlar açısından zengindir.

6- Antikanser Potansiyeli: İçerdiği polifenoller apoptozu uyarır. (5) Kansere karşı önleyici ve durdurucu etkileri vardır.

7- Kronik Halsizlik Sendromu: İçerdiği glycyrrhizinic asit daha enerjik hissedilmesini sağlar, kronik halsizlik sendromu ve fibromiyalji sendromlarını azaltır.

8- Bağışıklığı Güçlendirir, Gribe Karşı Etkili Olabilir: Vücudun savunma mekanizmasını güçlendirir. Anti-viral bir ajan olan interferon seviyelerini yükseltir, glycyrrhizinic asit ile beraber bağışıklık hücrelerinin eylemlerini uyarır, bakteri ve influenza A gibi virüslere karşı savaşılmasına yardım eder.

9- Tüberküloz (Verem) Semptomlarını Rahatlatır: Tüberküloz tedavisinde etkili olur, hastalıktan iyileşme süresini kısaltır. (6)

10- Enfeksiyonları Tedavi Eder: Çeşitli viral, fungal ve bakteriyel enfeksiyonların tedavisinde etkili olur.

11- Ateroskleroz: Sağlıklı kolesterol seviyelerinin korunmasına yardımcı olan antioksidanlar içerir.

12- Solunum Düzensizlikleri: Boğaz ağrısı, öksürük, soğuk algınlığı, bronşit ve akciğer hastalıklarının tedavisinde faydalıdır. Ayrıca virüs ve bakteri kaynaklı üst solunum yolu enfeksiyonlarında rahatlama sağlar.

13- Detoks Yapar: Hem kalın bağırsağın hem de kanın temizlenmesini artırır. (7) Vücuttan zararlı ve zehirli toksik atıkların uzaklaştırılmasını sağlayabilir.

14- Kadın Doğurganlığını Artırır: Meyan kökü çayı hormonal düzensizlikler sebebiyle yaşanan doğurganlık sorunlarının tedavisinde yardımcı olabilir.

15- Obezitenin Önlenmesine Yardım Eder.

16- Cilt Bakımı: Bu kök cildi iyileştirmede çok etkili olabilir, egzama, ayak mantarı ve sedefe karşı etkilidir. (8) Özlerin bölgesel kullanılması benzer durumlardaki şişme ve kaşınmaya da iyi gelir.


17- Hepatit: Kronik hepatit B virüsü tedavisinde etkilidir. (9) Hepatit B antijeninin salgısını baskılar ve karaciğerin fonksiyonlarını iyileştirir.

18- Saç Bakımı: Kepek oluşumunu ve yağ salgısını azaltarak saçların sağlıklı kalmasını ve görünmesini sağlar.

19- Depresyonu Azaltır: Kadınlarda menopoz öncesi ve sonrası depresyonun azaltılmasında faydalı olabilir. (10) Magnezyum, kalsiyum, beta-karoten gibi temel mineralleri ve depresyona karşı faydalı flavonoidleri içerir.

20- Diş Bakımı: Diş çürüğü ve diş eti iltihabının önlenmesinde ve tedavisinde etkilidir. (11) Antimikrobiyal özellikleri diş plağına yol açan bakterilerin durdurulmasını sağlayabilir. Bu etkilerinden dolayı sıklıkla diş macunu ve ağız gargaralarına eklenir.

21- Nörolojik Düzensizlikler: Bell paralizisi (yüz felci) ve Lyme hastalığı gibi nörolojik düzensizliklerin tedavisinde etkili olabilir. (12)

22- Kalp – Damar Sağlığı: Diyabeti olan kişilerde kardiovasküler stresin azaltılmasında etkilidir. Kan akışının engellenmeden gerçekleşmesine yardım eder ve arterlerde plak oluşumunu önleyebilir.

23- Diyabetik Nefropati: Meyan kökü glabridin içerir, bu maddenin hipoglisemik etkileri vardır. Antioksidan özellikleriyle beraber diyabeti olan kişilerde terapatik etkileri olabilir.

Meyan kökünün zararları / Yan etkileri

Meyan kökü glycyrrhizic asit içerir ve bu madde bazı durumlarda yan etkilere yol açabilir. Halsizlik, düzensiz menstruasyon, ödem, böbrek düzensizlikleri görülebilir. (13)

  • Hipertansiyon ve Aritmi: Bazı kişilerde hipertansiyon, aritmi ve konjestif kalp yetmezliği gibi kalp komplikasyonları yapabilir. (14) Benzer durumu olan kişiler meyan kökü tüketimlerine dikkat etmelidir.
  • Hormonal Durumlar: Vücutta östrojenik etkileri vardır, göğüs kanseri, rahim fibroidleri ve yumurtalık kanseri gibi hormon hassas durumları daha da kötüleştirebilir.
  • Hamilelik ve Emzirme: Hamilelikte aşırı tüketimi önerilmez, erken doğum ve düşüğe sebep olabilir.
  • Cinsel Komplikasyonlar: Erkeklerde testosteron seviyelerini düşürüp cinselliğe olan ilgiyi azaltabilir.
  • İlaç Etkileşimleri: Diüretik ilaçlarla etkileşime girebilir. Potasyum seviyelerinin aşırı düşmesine yol açabilir. Kortikosteroidlerle etkileşime girebilir. (15, 16, 17)


Taze (Yeşil) Sarımsak

Deste taze sarımsak sebzeleri...

Taze (yeşil) sarımsak nedir, neye iyi gelir?

Yeşil sarımsak olgunlaşmamış sarımsak bitkisidir, toprağın altındaki sarımsak soğanı tam olarak oluşup olgunlaşmadan toprağın üstünde kalan yeşil dalları toplanır ve tüketilir. Yeşil dalların altındaki beyaz ve kalın sarımsak gövdesi de tüketime uygundur. Bu sebzeyi çok sayıda kişi yemek ve salatalara kuvvetli baharat tadı eklemeden sarımsak lezzeti vermek için kullanır.

Taze sarımsak içerisindeki besin türleri olarak kuru sarımsağa yakındır ancak hem besin miktarları hem de lezzet olarak sarımsaktan biraz daha hafiftir.


Taze (yeşil) sarımsağın faydaları

Yeşil sarımsağın en önemli sağlık faydaları arasında bağışıklık sistemini güçlendirmesi, kan dolaşımını artırması, kalp sağlığını koruması ve belirli kanser risklerini düşürmesi sayılır.

1- Bağışıklık Sistemini Güçlendirir: Aynı kuru sarımsak gibi antibiyotik özellikleri vardır ve bağışıklık sistemini güçlendirmek için ideal besinlerdendir. Soğuk algınlığı veya enfeksiyon sorunlarınız varsa, salatalarınıza ekleyerek savunma sisteminizi güçlendirebilirsiniz. (1) İçerdiği C vitamini beyaz kan hücreleri üretimini artıracaktır.

2- Sindirime Yardımcı Olur: Anti-enflamatuar etkileri bağırsaklardaki iltihaplanmaların rahatlatılmasını sağlar. Midedeki rahatsızlıkları azaltır ve sindirimi hızlandırır. Antioksidan ve antibiyotik özellikleri sayesinde midede düzgün bir bakteri dengesi oluşmasına yardım eder.

3- Kan Dolaşımını İyileştirir: Sarımsakta bulunan C vitamini bağırsaklarda demir emilimini kolaylaştırır ve bitki kendisi de önemli miktarda demir ve diğer mineralleri içerir. (2) Daha çok kırmızı kan hücresi üretilmesi vücudun daha çok oksijen alması ve bütün organlara ihtiyaç duydukları besinlerin taşınması anlamına gelir.

4- Kalbi Korur: İngiltere’de yapılan bir araştırmaya göre; sarımsak ve yeşil sarımsaktaki aktif bileşen olan allisin, kötü (LDL) kolesterolü düşürüp, iyi (HDL) kolesterolü yükseltir. Ayrıca tansiyonu düşürerek kalp krizi ve felç riskini azaltır. (3)

5- Anti-Kanser Potansiyeli: Yine allisin maddesi, güçlü bir antioksidandır, vücutta oksidatif stresi düşürür, kanserojen hücre büyümelerini önler. (4) Bu etkileri sadece kanseri önleme durumunda geçerli değildir, aynı zamanda serbest radikal hasarı kaynaklı diğer kronik hastalıkların önlenmesine yardımcı olur.

6- Vücudu Temizler, Detokstur: İdrar gördürücü özellikleri vardır, böbrekleri ve kanı temizler, genel iyilik ve sağlığı artırır.


Yeşil sarımsağın besin değerleri

Yeşil sarımsak iyi miktarda C vitamini, fosfor, manganez ve B vitaminleri içerir. Mineral olarak ise içinde düşük miktarlarda kalsiyum, çinko ve demir vardır. En önemli ve dikkate değer bileşiği allisindir, güçlü bir antioksidan olarak vücuda çok sayıda fayda sağlar. Allisin dışında içerdiği sülfürlü bileşikler ve organik asitler vücuda faydalıdır. Bu sebzenin kalorisi çok düşüktür ve bir uzun dalı sadece 5 kalori içerir.


Karanfil (Baharat)

Karanfil baharatı nedir? Karanfil neye iyi gelir?

Dalında karanfil baharatları...
Karanfil ağacında tomurcuklar

Karanfil, özellikle Asya kıtasında yaygın olan, çeşitli kullanımları bulunan bir lezzet katıcı ajan ve baharattır. Ülkemiz mutfağında ve Asya mutfaklarında farklı kullanımları bulunur. Basit olarak Mersingiller familyasından Syzygium aromaticum adlı ağacın çiçeğinin kurutulmuş tomurcuğudur, karanfil çiçekleri ile karıştırılmamalıdır. Ağacın sadece tomurcukları değil farklı kısımları da çeşitli şifalı özellikleri sebebiyle kullanılabilir, yaprakları ve ağacın çiçeklerinden elde edilen karanfil yağının kullanımları bulunur.

Asya kaynaklı diğer baharatlar gibi karanfilin de çok eskilere dayanan bir tarihi bulunur. (1) Bu baharatlar 13. ve 14. yy’larda yüksek fiyatlı ve günümüze kıyasla daha az ulaşılan baharatlardı. Sadece karanfil, kahve ve bazı diğer baharatların kontrolünü ele geçirmek için bu tarihlerde çok sayıda savaş yapılmıştır.


Karanfil baharatının faydaları nelerdir?

1- Daha İyi ve Kolay Sindirim: Sindirim enzimlerinin salgısını artırarak sindirimi kolaylaştırabilir. (2) Ayrıca gaz, mide rahatsızlığı, dispepsi ve mide bulantısına iyi gelir. Baharatlar kavrulabilir, toz hale gelmesi için öğütülebilir veya sindirim sorunlarında rahatlama sağlamak için bal ile birlikte kullanılabilir. Baharat ayrıca kronik ishal ve dizanteri için etkili bir çözüm olabilir.

2- Antioksidanlar Açısından Zengindir: Önemli vitamin ve mineraller içermesinin yanı sıra antioksidanlar açısından zengindirler. Antioksidanlar vücuda zarar veren oksidatif stresi azaltan bileşiklerdir. Karanfil önemli miktarlarda eugenol antioksidani ve C vitamini içerir.

3- Kansere Karşı Koruyabilir: Bazı araştırmalara göre karanfil baharatlarında bulunan bazı bileşikler kansere karşı koruyabilir. Bu bulguları onaylayan bilimsel araştırmalar vardır. Bir araştırmaya göre karanfil yağı yemek borusu kanserinde, kanser hücrelerinin %80’inde hücre ölümüne yol açmıştır. (3) Ancak bilinmelidir ki bu laboratuvar çalışmaları yüksek konsantrasyonlarda karanfil yağları kullanmıştır ve yüksek dozlarda karanfil yağı karaciğer hasarı yapabilir.

4- Bakterileri Öldürür: Antimikrobiyal özellikleri vardır ve bakteri vb. mikroorganizmaların çoğalmasını önleyebilir. Antibakteriyel özellikleriyle ağız sağlığına destek olur.

5- Karaciğer Sağlığını İyileştirebilir: İçerdiği faydalı bileşikler karaciğerin güçlenmesini sağlayabilir. Özellikle eugenol bileşiği karaciğer fonksiyonlarını iyileştirir, iltihaplanmaları azaltır ve oksidatif stresi düşürür. Yüksek dozların karaciğer hasarı yapabileceği unutulmamalıdır, örneğin bir vakada 5-10 ml karanfil yağı kullandırılan 2 yaşındaki bir erkek çocukta ciddi karaciğer hasarı oluşmuştur. (4)

6- Kan Şekerini Düzenler: Karanfil baharatı kandan hücrelere şeker alımını ve insülin salgısını artırır, insülin üreten hücrelerin fonksiyonlarını iyileştirir. (5) Dengeli bir diyetle beraber karanfil kullanıldığında şeker seviyelerinin kontrol edilmesine önemli katkı yapar.

7- Kemik Sağlığını İyileştirir: Düşük kemik yoğunluğu milyonlarca yetişkini etkileyen bir sağlık sorunudur. Bu durum kemik erimesine yol açabilir, kırık ve çatlak riskini artırır. Karanfilde bulunan vitamin ve diğer bileşikler kemik yoğunluğunun korunmasına yardımcı olur. Bitkinin 2 gramı günlük manganez ihtiyacının %30’unu karşılar, bu mineral kemik sağlığı için çok önemlidir. Araştırmalara göre 12 hafta boyunca manganez desteği kullanıldığında kemik mineral yoğunluğunda ve kemik gelişiminde artış gözlenir.

8- Mide Ülserlerini Azaltabilir: Karanfil mide ülserlerinin tedavisinde faydalı olabilir. Araştırmalara göre anti-ülser ilaçlarının etkilerine benzer etkiler göstermektedir. Ancak bu konuda daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulmaktadır.

9- Bağışıklığı Güçlendirir: Bağışıklık sistemini koruyan ve güçlendiren bitkilerden biridir. Kurutulmuş baharatlar beyaz kan hücreleri sayısını artırır, aşırı hassaslık sorunlarına iyi gelebilir.

10- Ağız Sağlığı: Diş eti iltihabı ve periodontit gibi diş eti hastalıklarında iyileşme için kullanılabilir. Bu baharatın özleri ağız patojenlerinin çoğalmasını önleyebilir. (6) Ağrı kesici özellikleriyle diş ağrılarına karşı da etkili olabilir.

11- Afrodizyak Özellikleri: Yunani tıbbına göre karanfil baharatları afrodizyak özellikler gösterir. (7)


12- Baş Ağrısını Azaltır: Baş ağrılarını azaltmak için kullanılabilir. 5-6 adet karanfilin tozu, bir tutam tuz ve bir bardak süt karışımının tüketilmesi baş ağrılarında hızlı ve etkili bir rahatlama sağlayabilir.

Karanfilin zararları / Yan etkileri

Karanfil baharatları besin miktarlarında tüketildiğinde güvenlidir. Çocuklarda karanfil yağı kullanılması güvenli olmayabilir, dozaja çok dikkat edilmelidir. Hamilelikte besin miktarlarında tüketilmesi güvenli kabul edilir.

  • Karanfil Yağı: Doğrudan kullanılmamalıdır. Arıtılmış su veya zeytin yağı ile seyreltilerek kullanılmalıdır.
  • Karanfil Sigaraları: Karanfil içeren sigaralar bir çok ülkede satılmaktadır. Bilinmelidir ki bu sigaraların sağlığa olan zararları daha yüksek olabilir.
Besin Değerleri

Karanfil lif, vitaminler ve mineraller içerir, hem bütün hem de toz halde kullanılması durumunda içerisinde önemli besinler vardır.

Bir çay kaşığı (2 gram) öğütülmüş karanfilde:

  • Kalori: 21 kcal
  • Karbonhidratlar: 1 gram
  • Lif: 1 gram
  • Manganez: Günlük ihtiyacın %30’u
  • K Vitamini: Günlük ihtiyacın %4’ü
  • C Vitamini: Günlük ihtiyacın %3’ü bulunur.

Bu vitaminlerin dışında karanfil baharatında; potasyum, kalsiyum, sodyum ve magnezyum, E vitamini, folat ve niasin bulunur. Düşük miktarlarda fosfor, demir, çinko, tiamin, riboflavin ve A vitamini yer alır.

Karanfilin Kullanımları

Karanfil Hindistan ve Çin’de binlerce yıldır sadece bir baharat olarak değil, aynı zamanda çok sayıda sağlık durumu için ilaç olarak kullanılmıştır.

  • Ayurvedik tıpta diş çürümesi ve ağız kokusu için kullanılmaktadır.
  • Çin tıbbında afrodizyak özellikleri sebebiyle kullanımı vardır.
  • Öğütülmüş karanfil iyileştirici etkileri nedeniyle küçük kesiklerde kullanılır.
  • Karanfil çayı solunum yolu tıkanıklarını rahatlatmak için kullanılır.
  • Karanfil yağının baş ağrısı, gaz ve deri çatlaklarını azalttığı düşünülmektedir.
  • Ayrıca etkili bir sinek ve böcek uzaklaştırıcıdır.


Muz

Muzun faydaları nelerdir?

Muz Nedir? Muz Neye İyi Gelir?

Muzun dünyadaki en popüler yiyeceklerden biri olmasının bir çok sebebi vardır. Doğal olarak mükemmel porsiyon miktarları vardır, yemesi kolaydır, doğal olarak korunan bir meyvedir ve türevlerine göre oldukça ekonomiktir. Taze ve kremsi olan muzlar diğer birçok meyve ile harika uyum sağlar, hızlı öğünler için vazgeçilmezdir. Muzun bilimsel adı Musa acuminata’dır. Meyve genellikle olgunken sade haliyle tüketilir ve meyve salatalarında, tatlılarda, meyve sularında ve kahvaltılık gevrek ile birlikte tüketimi de yaygındır. Bu gün 100’den fazla ülkede muz yetiştirilmektedir ve ağacı ayrıca dekoratif amaçlarla kullanılmaktadır.


Muz yüzyıllardır tıbbi olarak midenin rahatlatılmasında ve mide ekşimesinin azaltılmasında, stresi azaltmada, PMS semptomlarının hafifletilmesinde, siğillerin iyileştirilmesinde ve beyin gücünü artırmada kullanılmıştır. Muz tüketmek istemeyen kişiler muzun faydalarını görmek için muz çayını tercih edebilir.

Muzun Sağlığa Faydaları Nelerdir?

Muzun içerisinde bir çok iyi ve faydalı bileşik vardır. Sağlığı artıran flavonoidler, serbest radikalleri ortadan kaldıran poli-fenolik antioksidanlar olan; lutein, zeaksantin, beta ve alfa-karotenler bunlardan ilk göze çarpanlarıdır. İçeriğinde yüksek oranda C vitamini de bulunur.

Sadece bir adet muz 467 mg potasyum içerir ve nabzı ve tansiyonu kontrol etmede faydalıdır. İlginç olarak yine bir muzda sadece 1 mg sodyum bulunur. İçindeki B6 vitamini günlük ihtiyacın %28’ini karşılar ve kansızlık ve kalp rahatsızlıklarına iyi gelir.

  • Tansiyon düşürür ve kalp sağlığına iyi gelir.
  • Günde 1 adet muz tüketen çocuklarda astıma yakalanma riski %34 azalır. (1)
  • Kabızlığı tedavi eder. (2)
  • Kansızlığa iyi gelir.
  • Normal yemeklerin yanında veya ara öğün olarak yenen günde 5-6 adet muz hızlı kilo almaya yardımcı olur.
  • Ülser tedavisine iyi gelir. (3)
  • Hemoroid (Basur) tedavisine iyi gelir.
  • Hafızaya ve ruh durumuna iyi gelir.

Muzun içerisinde bulunan lif sindirim sisteminin düzenli çalışmasına yardımcı olur. Magnezyum kemikleri güçlendirir ve kalbi korur. Mangan antoksidan enzimlerin aktivasyonu için gereklidir. 1 adet muz kırmızı kan hücrelerinin üretiminin devamı için yeterli bakırı sağlar.

Not: Muzlar derin dondurucuda dondurulabilir ancak buzdolabına koyarsanız kabukları siyahlaşacaktır.


Muz Diyabet Hastaları İçin Güvenli midir?

Muz genel olarak sağlıklı meyveler kategorisindedir ancak içerdiği şeker oranı bazı insanlar, özellikle diyabet hastaları için can sıkıcı olabilir. Şeker hastaları kan şekeri seviyesini sürekli izlemek zorunda olduğu için tek tip bir besinden çok fazla yemek tehlikeli olabilir. Orta boy bir muzda yaklaşık 30 gr karbonhidrat bulunur. (4) Bu karbonhidratlar vücutta glikoz ve diğer şekerlere dönüştürülür ve bu durumda kan şekerini yükseltebilir. Sağlıklı bireylerde bu durum insulin hormonu aracılığıyla kontrol altına alınır. Ancak diyabeti olan birinde bu kontrol mekanizması düzgün çalışmaz. Diyabetli insanlar günlük karbonhidrat alım miktarlarını takip ettikleri müddetçe muz tüketiminde risk yoktur. İçerisinde şeker olmasına rağmen, orta boy bir muzun glisemik endeksi 49’dur ve diyabet hastaları için bu glisemik  endeks kabul edilebilir düzeydedir. (5)

Muzun Besin Değerleri / 100 gr - Çiğ

 Miktar% Günlük İhtiyaç
Kalori89
Yağdan Gelen Kalori3
Toplam Yağ0 g%1
Doymuş Yağ0 g%1
Trans Yağ
Kolesterol0 mg%0
Sodyum1 mg%0
Toplam Karbonhidrat23 g%8
Diyet Lifi3 g%10
Şeker12 g
Protein1 g
A Vitamini%1
C Vitamini%15
Kalsiyum%1
Demir%1

*Bu oranlar 2000 kalorilik bir günlük diyet için geçerlidir. Yaşam tarzınıza göre % ihtiyacı karşılama oranlarınız daha az veya fazla olabilir.

Muz Hakkında Yapılan Bilimsel Araştırmalar

Araştırmalar göstermiştir ki meyve ve sebzeler arasında böbrek hücreli karsinom (böbrek kanseri) riskini en çok azaltan besin muzdur. (6) Bir diğer çalışma A vitamini ve karotenler açısından zengin olan muzun diyabet, kalp rahatsızlıkları gibi kronik hastalıklara ve diğer tip kanserlere karşı vücudu koruma potansiyeli olduğunu göstermiştir. (7) Muzun tek başına bir besin olarak sağlığa faydaları açısından daha pozitif bir delil ise yüksek potasyum, magnezyum, kalsiyum ve lif içeren (muz gibi) besinler hakkında yapılan bir araştırmayla ortaya konmuştur. Buna göre erkeklerde felç/inme riskini bu mineral ve bileşikleri içeren besinler azaltmaktadır. (8)


Muz Hakkında İlginç Gerçekler
  • Muzun büyük ihtimalle Malezya kaynaklı olduğu, oradan kaşifler aracılığıyla Hindistan’a ulaştığı 6. yy Budist yazılarında yer almaktadır. Büyük İskender Hindistan’a sefere çıktığında orada ilk kez muz yemiş ve söylenenlere göre Batı dünyasına muzu o taşımıştır.
Kaynaklar
  • (1) http://erj.ersjournals.com/content/erj/early/2007/02/14/09031936.00097806.full.pdf
  • (2) http://dx.doi.org/10.1053/berh.2001.0176
  • (3) http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1476-5381.1984.tb16447.x/abstract
  • (4) http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1464-5491.1992.tb01883.x/full
  • (5) http://ajcn.nutrition.org/content/59/3/747S.short
  • (6) Fruits, vegetables and risk of renal cell carcinoma: a prospective study of Swedish women, Fruits, vegetables and risk of renal cell carcinoma: a prospective study of Swedish women, Aug. 2012
  • (7) http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/14870618, Carotenoid-rich bananas: a potential food source for alleviating vitamin A deficiency, Aug. 2012
  • (8) http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/9743511, Intake of potassium, magnesium, calcium, and fiber and risk of stroke among US men, Aug. 2012

Badem

Bademin sağlığa faydaları nelerdir? Badem neye iyi gelir? Kaç kaloridir?

Badem Neye İyi Gelir?

Kıtır, sağlıklı ve tatmin edici… Badem bu yüzden yüzyıllardır dünyanın farklı bölgelerinde popüler olmuştur. Araştırmalara göre dünyada bademe olan talep 1980’lerden sonra %400 artmıştır. Badem ülkemizde de en çok tüketilen kuru yemişlerden biridir. Sanıldığının aksine fındık gibi bir kabuklu meyve değil, kendine ait bir meyvesi olan bir çekirdektir. Yani aslında biz meyvenin içerisindeki çekirdeği tüketiyoruz. Prunus ailesinin bir üyesidir, bu familya içerisinde kayısı, erik ve şeftali de yer almaktadır. Badem ağaçları Orta Doğu, Güney Asya, Kuzey Afrika ve ülkemizinde içinde yer aldığı Güneydoğu Avrupa’da yetişir.


Bademin Sağlığa Faydaları Nelerdir?

  • Kolesterol Seviyesini Düzenlemeye Yardımcı: Araştırmalar badem tüketiminin sadece kötü kolesterol seviyesini azaltmadığını ayrıca kolesterolün okside olmasını da engellediğini ortaya çıkarmıştır. Yani badem kalp krizi riskini azaltabilir.
  • Kalp Sağlığına İyi Gelir: Vücuttaki kötü kolesterolü düzenlemesinin yanı sıra kan dolaşımındaki antioksidan seviyesini artırarak daha sağlıklı bir kalbe sahip olmayı sağlar ve kan dolaşımını kolaylaştırır.
  • Göğüs Kanseri Riskini Azaltır: Jinekoloji ve Doğum Araştırmaları Dergisi’nde yayınlanan bir araştırmaya göre bademin yüksek miktarda tüketilmesi göğüs kanseri riskini 2-3 kat azaltmaktadır.
  • Kan Şekeri Seviyelerinin Ayarlanmasına Yardım Eder: Badem harika bir magnezyum kaynağıdır. Magnezyum özellikle Tip 2 Diyabet hastalarında eksiktir.Araştırmacılar vücuttaki magnezyum seviyesinin artmasının insülin direncine iyi geleceği düşüncesindedir.
  • Kilo Kaybına Yardım Eder: Badem karbonhidrat açısından zayıf, lif ve protein açısından zengindir. Bu durum tokluk hissi yaratır ve kalori alımını azaltır.Araştırmalar ayrıca bademin metabolizmayı hızlandırdığını bel çevresini küçülttüğünü ve vücuttaki yağ miktarını azalttığını ortaya koymuştur.
  • Mide-Bağırsak Sağlığına Faydalıdır: Harika bir lif kaynağı oldukları için, sindirimi kolaylaştırır ve bağırsak hareketlerini düzenler. Badem ayrıca prebiyotik etkiye sahiptir. Bu durum bağırsaklarda faydalı bakterilerin çoğalmasını sağlar.

Bademin İçeriğindeki Vitamin ve Minareller

  • Vitamin E: 28 gram badem günlük E vitamini ihtiyacının %37’sini karşılar. E vitamini yağda çözülen bir antioksidan olup hücreleri korur.
  • Magnezyum: 28 gram badem günlük magnezyum ihtiyacının &19’unu karşılar. Vücudun temizlenmesinde magnezyum büyük rol oynar. Ayrıca kas ve sinir sisteminin, enerji üretiminin ve sindirim sisteminin düzgün çalışması için gereklidir.
  • Potasyum: Badem yüksek oranda Potasyum içerir. Potasyum vücuttaki elektriksel ve kimyasal proseslerin dengelenmesini sağlar. Ayrıca kas kasılmaları, vücut sıvılarının düzenlenmesi, sinirsel iletim, kan şekerini ve tansiyonu düşürmede de faydalıdır.
  • Kalsiyum: Bademler harika bir kalsiyum kaynağıdır. Kemiklerin ve dişlerin güçlenmesine ve osteoporoz gibi hastalıklara karşı faydalıdır.
  • Mangan: 28 gram badem günlük mangan ihtiyacının %32’sini karşılar. Bu mineral düzgün doku ve kemik şeklinin sağlanmasında yararlıdır. Ayrıca kalsiyum emilimi ve kan şekeri düzenlenmesinde de faydalıdır.
  • Selenyum: Badem çok iyi bir selenyum kaynağıdır. Selenyum bağışıklık sisteminin güçlenmesine yardımcı olur. Ayrıca tiroid’in düzgün çalışmasına, çocukluk astımından korunmaya ve ekek doğurganlığını artırmaya fayda sağlar.

Badem Besin Değerleri / 28 gr – porsiyon

 Miktar% Günlük İhtiyaç
Kalori161
Doymuş Yağ1 g
Trans Yağ0 g
Toplam Yağ14 g
Kolesterol0 mg
Sodyum146 mg
Lif4 g
Şeker1 g
Toplam Karbonhidrat6 g
Protein6 g
Vitamin A0%
Kalsiyum6%
Badem Hakkında Sık Sorulan Sorular
  • Badem Sağlık İçin Faydalı mıdır? : Normal miktarlarda tüketilidiğinde sağlık için çok faydalı bir besindir.
  • Badem Nerede Yetişir? : Badem, badem ağacının meyvelerinin sert kabuklu çekirdekleridir. Şeftali ve erik ile aynı familyadandır.
  • Badem Ağacı Nasıl Yetiştirilir? : Ağaçları en iyi bol güneş alan sıcak coğrafyalarda yetişir. Meyveleri kayısıya benzeyen ağacın meyvelerinin olgunlaşması 180 – 240 gün arası sürer. Meyveler olgunlaştıktan sonra gövdeleri açılır ve içerideki badem dediğimiz çekirdek ortaya çıkar. Ağacı basitçe sallayarak ve gövdeleri çekirdekten ayırarak hasat edebilirsiniz.
  • Badem de Ne Kadar Kalori Vardır? : 28 gram badem 161 kaloridir.
  • Köpekler Badem Yiyebilir mi? : Bademler köpekler için zehirli değildir ancak köpek metabolizmasında tam olarak sindirilmez. Bu durum kusma, ishal, iştah kaybı ve uyuşukluğa sebep olurlar. Ayrıca köpeğin yemek borusunda, bağırsaklarında veya soluk borusunda engel oluşturup tehlikeli durumlara sebep olabilirler.

Kaynaklar ve Referanslar
  • http://dx.doi.org/10.1016/j.ctcp.2009.06.015
  • https://doi.org/10.1017/BJN20061864
  • http://europepmc.org/abstract/MED/8642450/reload=0;jsessionid=CWDKSTTukTs192guwz6e.8
  • http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.3109/10715762.2014.896458
  • https://doi.org/10.1017/S0029665100000781
  • http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1753-4887.2001.tb06996.x/abstract