Meyan Kökü

Meyan kökü ve anason tohumları...

Meyan kökü nedir? Meyan kökü neye iyi gelir?

Meyan 1-2 metreye kadar boylanabilen, baklagiller ailesinden, odunsu saplı uzun ömürlü bir bitkidir. Anavatanı Rusya ve Çin olan bitkinin kökleri farklı şekillerde ve ürünlerde hem besin hem de sağlığa olan faydaları amacıyla kullanılır. (1) Çok sayıda faydasının yanı sıra ömrü uzattığı, bedene iyilik ve canlılık kattığı düşünülmektedir.

Bitki zengin aroması ve lezzetiyle beraber, sağlığa olan onlarca önemli faydasıyla hızla ünlenmiştir. Ülkemizde marketlerde ve internette kök olarak, baharat olarak, meyan kökü şerbeti, çayı, meyan kökü gıda ve şekerleme ürünleri olarak ve eczanelerde ise meyan kökü kapsül ve besin destekleri halinde satışı yapılır.

Bitkinin kökünde şekerden daha tatlı olan glycyrrhizin maddesi bulunur, bu yüzden meyan kökü şekerlemeleri sağlıklı atıştırmalıklar olarak tüketilmesi tavsiye edilen besinlerdir. Aslında bazı Hristiyan ülkelerde meyan kökü içeren şekerlemelerin çocuklar tarafından sık sık tüketilmesi bir gelenek haline gelmiştir. (2)


Meyan kökünün faydaları

1- Aftöz Ülserler ve Pamukçuk: Ağrılı ve tekrar eden aft ve pamukçuk tedavisinde etkili olduğu kanıtlanmıştır. (3) Bu yaraların ve mantar enfeksiyonlarının iyileşmesini hızlandırabilir.

2- Karaciğer Sağlığı: Karaciğeri koruyucu etkileri vardır. İçerdiği glycyrrhizin maddesi toksisiteyi azaltarak karaciğer düzensizliklerinin tedavisinde etkili olur, ayrıca içerdiği diğer bileşiklerin karaciğer üzerinde antioksidan etkileri vardır.

3- Mide Düzensizlikleri: Helicobacter pylori  ve bazı diğer zararlı bakterilere karşı korur. Dispepsi ve sindirim bozukluklarının tedavisine yardımcı olur. (4)

4- Romatoid Artrit: Çin’de yapılan bir araştırmaya göre, meyan kökü özleri romatoid artrit tedavisinde etkili olan antienflamatuar özellikler gösterir. Araştırmaya göre ağrı ve şişkinliği azaltabilir.

5- Menopoz ve Premenstrual Sendrom: Meyan kökü menopoz ve PMS semptomlarının tedavisinde etkilidir. Vücutta estrojen ve progesteron dengesini sağlayan izoflavonlar açısından zengindir.

6- Antikanser Potansiyeli: İçerdiği polifenoller apoptozu uyarır. (5) Kansere karşı önleyici ve durdurucu etkileri vardır.

7- Kronik Halsizlik Sendromu: İçerdiği glycyrrhizinic asit daha enerjik hissedilmesini sağlar, kronik halsizlik sendromu ve fibromiyalji sendromlarını azaltır.

8- Bağışıklığı Güçlendirir, Gribe Karşı Etkili Olabilir: Vücudun savunma mekanizmasını güçlendirir. Anti-viral bir ajan olan interferon seviyelerini yükseltir, glycyrrhizinic asit ile beraber bağışıklık hücrelerinin eylemlerini uyarır, bakteri ve influenza A gibi virüslere karşı savaşılmasına yardım eder.

9- Tüberküloz (Verem) Semptomlarını Rahatlatır: Tüberküloz tedavisinde etkili olur, hastalıktan iyileşme süresini kısaltır. (6)

10- Enfeksiyonları Tedavi Eder: Çeşitli viral, fungal ve bakteriyel enfeksiyonların tedavisinde etkili olur.

11- Ateroskleroz: Sağlıklı kolesterol seviyelerinin korunmasına yardımcı olan antioksidanlar içerir.

12- Solunum Düzensizlikleri: Boğaz ağrısı, öksürük, soğuk algınlığı, bronşit ve akciğer hastalıklarının tedavisinde faydalıdır. Ayrıca virüs ve bakteri kaynaklı üst solunum yolu enfeksiyonlarında rahatlama sağlar.

13- Detoks Yapar: Hem kalın bağırsağın hem de kanın temizlenmesini artırır. (7) Vücuttan zararlı ve zehirli toksik atıkların uzaklaştırılmasını sağlayabilir.

14- Kadın Doğurganlığını Artırır: Meyan kökü çayı hormonal düzensizlikler sebebiyle yaşanan doğurganlık sorunlarının tedavisinde yardımcı olabilir.

15- Obezitenin Önlenmesine Yardım Eder.

16- Cilt Bakımı: Bu kök cildi iyileştirmede çok etkili olabilir, egzama, ayak mantarı ve sedefe karşı etkilidir. (8) Özlerin bölgesel kullanılması benzer durumlardaki şişme ve kaşınmaya da iyi gelir.


17- Hepatit: Kronik hepatit B virüsü tedavisinde etkilidir. (9) Hepatit B antijeninin salgısını baskılar ve karaciğerin fonksiyonlarını iyileştirir.

18- Saç Bakımı: Kepek oluşumunu ve yağ salgısını azaltarak saçların sağlıklı kalmasını ve görünmesini sağlar.

19- Depresyonu Azaltır: Kadınlarda menopoz öncesi ve sonrası depresyonun azaltılmasında faydalı olabilir. (10) Magnezyum, kalsiyum, beta-karoten gibi temel mineralleri ve depresyona karşı faydalı flavonoidleri içerir.

20- Diş Bakımı: Diş çürüğü ve diş eti iltihabının önlenmesinde ve tedavisinde etkilidir. (11) Antimikrobiyal özellikleri diş plağına yol açan bakterilerin durdurulmasını sağlayabilir. Bu etkilerinden dolayı sıklıkla diş macunu ve ağız gargaralarına eklenir.

21- Nörolojik Düzensizlikler: Bell paralizisi (yüz felci) ve Lyme hastalığı gibi nörolojik düzensizliklerin tedavisinde etkili olabilir. (12)

22- Kalp – Damar Sağlığı: Diyabeti olan kişilerde kardiovasküler stresin azaltılmasında etkilidir. Kan akışının engellenmeden gerçekleşmesine yardım eder ve arterlerde plak oluşumunu önleyebilir.

23- Diyabetik Nefropati: Meyan kökü glabridin içerir, bu maddenin hipoglisemik etkileri vardır. Antioksidan özellikleriyle beraber diyabeti olan kişilerde terapatik etkileri olabilir.

Meyan kökünün zararları / Yan etkileri

Meyan kökü glycyrrhizic asit içerir ve bu madde bazı durumlarda yan etkilere yol açabilir. Halsizlik, düzensiz menstruasyon, ödem, böbrek düzensizlikleri görülebilir. (13)

  • Hipertansiyon ve Aritmi: Bazı kişilerde hipertansiyon, aritmi ve konjestif kalp yetmezliği gibi kalp komplikasyonları yapabilir. (14) Benzer durumu olan kişiler meyan kökü tüketimlerine dikkat etmelidir.
  • Hormonal Durumlar: Vücutta östrojenik etkileri vardır, göğüs kanseri, rahim fibroidleri ve yumurtalık kanseri gibi hormon hassas durumları daha da kötüleştirebilir.
  • Hamilelik ve Emzirme: Hamilelikte aşırı tüketimi önerilmez, erken doğum ve düşüğe sebep olabilir.
  • Cinsel Komplikasyonlar: Erkeklerde testosteron seviyelerini düşürüp cinselliğe olan ilgiyi azaltabilir.
  • İlaç Etkileşimleri: Diüretik ilaçlarla etkileşime girebilir. Potasyum seviyelerinin aşırı düşmesine yol açabilir. Kortikosteroidlerle etkileşime girebilir. (15, 16, 17)
Kaynaklar ve referanslar
Kaynaklar ve referanslar için tıklayınız.

Enginar

Enginarın faydaları nelerdir? Enginar kaç kaloridir?

Enginar Nedir? Enginar Neye İyi Gelir?

Sebzelerin ay çiçeği familyasından olan enginar aslında çok yıllık bir deve dikenidir. İlk olarak Akdeniz coğrafyasında yetiştirilmeye başlanan sebze Roma İmparatorluğu’nun yıkılışıyla beraber bulunamamaya başlanmıştır. 1500’lü yıllarla beraber İtalya’da tekrar yaygınlaşmış, oradan da dünyaya yayılmıştır. Eğer doğal olarak büyümeye bırakılırlarsa enginarlar büyük mor çiçekler açar.


Enginarın Sağlığa Faydaları Nelerdir?

Enginar hayatımıza olağan devam edebilmemizde çok önemli olan günlük lif ihtiyacının %28’ini karşılar. Lif aynı zamanda kan şekeri ve tansiyonun düşmesine yardımcı olur, iltihaplanmayı önler, kalp sağlığını korur ve kötü kolesterol seviyesini düşürür. İçersindeki siyanarin karaciğerdeki safra üretimini artırarak vücuttaki kolesterolü vücuttan uzaklaştırır.

Enginarın bir diğer faydası 100 gramının askorbik asit olarak da bilinen vitamin C ihtiyacının %25’ini karşılamasıdır. C vitamini vücudumuz besinleri enerjiye çevirdikçe ortaya çıkan serbest radikallerden hücrelerin korunmasında rol oynar. C vitamini ayrıca vücuttaki yaraların hızlı iyileşmesine ve demir mineralinin emilimine de fayda sağlar. Enginar içerisindeki diğer önemli bileşikler ise, günlük ihtiyacın %24’ü oranında bulunan vitamin K (antioksidandır) ve %22’si oranında bulunan folattır. Folat RNA ve DNA hücrelerinin korunmasında ve yapımında önemli rol oynar. Sebzenin içinde bir dizi de önemli mineral yer alır ki bunlar: Magnezyum, mangan, bakır, potasyum ve fosfordur.

Enginarın Başlıca Faydaları:

  • Kansere Karşı Korur.
  • Kalp Sağlığını İyileştirir.
  • Tansiyonu Düzenler.
  • Karaciğer Sağlığını İyileştirir.
  • Boşaltımı Kolaylaştırır.
  • Alkolün Olumsuz Etkilerini Azaltır.

Enginar Besin Değerleri / 100 g porsiyon için - Çiğ

 Miktar% Günlük İhtiyacı Karşılama Oranı
Kalori47
Yağdan Gelen Kalori1
Toplam Yağ0 g%0
Doymuş Yağ0 g%0
Trans Yağ
Kolesterol0 mg%0
Sodyum94 mg%4
Toplam Karbonhidrat11 g%4
Diyet Lifi5 g%22
Şeker1 g
Protein3 g
C Vitamini%20
Kalsiyum%4
Demir%7

*Günlük ihtiyacı karşılama oranları günlük 2000 kalorilik bir diyet için geçerlidir. Yaşam tarzınıza göre kalori ihtiyacınız daha az veya fazla olabilir.

Enginar Üzerine Yapılan Bilimsel Araştırmalar

2011 yılında yapılan bir araştırmayla, enginarın tüketilebilir kısımlarından elde edilen özlerin göğüs kanseri hücrelerinin gelişimi üzerinde negatif etkiye sahip olduğu bulunmuştur. Bu öz sayesinde kanserli hücre hareketleri ve işgali önemli ölçüde azaltılarak enginarın kanserle savaşma konusunda oldukça başarılı olduğu ortaya konmuştur. (1) Diğer testlerde enginarın sadece yüksek antioksidan potansiyeli olmadığı aynı zamanda karaciğer kanserinin gelişimini yavaşlattığı gösterilmiştir. (2)

Cleveland üniversite hastanesinde yapılan bir araştırmayla, enginarda bulunan silimarinin adlı bir flavonoidin bir cilt kanseri kemoönleyicisi (3) veya bir anti-kanserojen ajan olduğu bulunmuştur. Enginar ve yeşil çayın ikisinin de cilt kanseri olasılığını düşüren hatta tamamen önleyen doğal ajanlar olduğu bilgisi kamuoyuna sunulmuştur.


Kaynaklar ve Referanslar