Bergamot Yağı

Bergamot meyvesi ve yeşil yaprakları

Bergamot yağı nedir? Neye iyi gelir?

Bergamot esans yağı üst düzey sağlıklı ve faydalı bir yağdır. Deodorant, yara iyileştirici, vermifüj, antibiyotik, antiseptik, antispazmodik ve sedatif olarak yaygın kullanımı vardır. Ayrıca ağrı kesici, antidepresan, dezenfektan, ateş düşürücü, yara kapatıcı ve sindirim maddesi görevi üstlenebilir.

Bergamot meyvesi portakal boyutlarında, misket limonu veya limon renginde tropikal bir narenciyedir. Bitkinin bilimsel adı Citrus bergamia‘dır, tropikal olmasına rağmen ülkemizde ve Avrupa’da yetişir.

Bergamot yağı meyvenin kabuğundan elde edilir. En yaygın kullanım alanlarından biri siyah çay üretimidir. İçerisinde bergamot yağı yer alan siyah çaylar earl gray adıyla adlandırılır, ayrıca yüksek miktarda bergamot içeren çok sayıda gıda ürünü bulunur.

Bu yağın kimyasal bileşiminde: alfa-pinen, alfa bergapten, alfa-terpineol, limonen, linalool, linalil asetat, nerol, neril asetat, beta bisabolene, geraniol, geraniol acetate ve mirsen yer alır.

Bergamot yağının faydaları nelerdir?

1- Stresi Azaltır: 2015 yılında Japonya’da yapılan bir araştırmaya göre, su buharı ile beraber bergamot yağı solunması anksiyete ve halsizlik hislerini azaltmıştır. (1) Yine diğer bilimsel yayınlara göre bergamot yağının aromaterapide kullanılması depresyon, anksiyete ve diğer ruhsal durum düzensizliklerini rahatlatır, beynin dopamin ve serotonin salgılamasını sağlar.

2- Gıda Zehirlenmesine Karşı Etkili Olabilir: İçerdiği linalool bileşiği gıda hastalıklarına yol açan bakterilerin ölmesini sağlayabilir. Bu konuda, balık ve kümes hayvanları üzerinde deneyler yapılmış ve bu gıdalar kaynaklı bakterilerin azaltılmasında etkili olduğu belirlenmiştir. (2)

3- Kolesterolü Düşürür: İnsanlar ve laboratuvar hayvanları üzerinde yapılan deneyler bergamotun içerdiği flavonoidlerin lipid seviyelerini düşürdüğünü göstermektedir. (3) Ayrıca içerdiği bazı bileşiklerin çeşitli organlar üzerinde antioksidan etkileri vardır.


4- Ağrı ve İltihaplanmaları Azaltır: Hem linalool hem de karvakrol analjezik, antienflamatuar ve antikonvülsan özellikler gösterir. Bu etkileri cilde uygulandığında ve diğer kullanım şekillerinde görülür. (Ciltte kullanımı hassas kişilerde yan etkilere yol açabilir.)

5- Depresyonu Rahatlatır: Depresyon belirtilerini azaltır. İçerdiği terapatik bileşikler doğal rahatlatıcı ve uyarıcı maddelerdir. (4) Bu maddeler ayrıca sakinlik ve kaslarda gevşeme yaratır.

6- Enfeksiyonları Önler: Mikrop, virüs ve mantarların çoğalmasını önler. Etkili bir biçimde cilttekiler dahil olmak üzere enfeksiyonları durdurabilir. Düzenli olarak banyo suyu ve sabunlarla kullanılırsa cildi ve saçı korur. Ayrıca kalın bağırsak, ince bağırsaklar, idrar yolu ve böbreklerdeki enfeksiyonları tedavi edebilir.

7- Sindirime Yardımcı Olur: Sindirim asitlerinin ve safranın salgısını artırır, sindirimi uyarır ve hızlandırır. (5) Bağırsaklarda peristaltik hareketi uyarır ve sindirim yolundaki stresi azaltır. Kabızlığı geçirebilir, mide-bağırsak komplikasyonlarını azaltabilir.

8- Cilt Bakımı: Araştırmalar bu yağın cildin genç tutulmasında etkili olduğunu gösteriyor. (6) Bu etkileri sabun, şampuan, krem ve losyonlarda çok sık kullanılmasının asıl sebebidir. Yaraların ve ciltteki diğer izlerin iyileşmesini uyarır, cildi sıkılaştırır. Kalıcı izler bırakabilecek olan sivilce ve aknenin istenmeyen etkilerinin giderilmesi için özellikle kullanılır. Bu amaçla cilt üzerinde kullanılacağında bir taşıyıcı yağ ile karıştırılması önerilir. Bazı ciltlerde tahriş yapabilir.

9- Saç Bakımı: Aşırı kıvırcıkları açıp düzleştirebilir. Tahriş olmuş kafa derisinde rahatlama sağlayabilir. Bu amaçla kullanılacağında şampuana 1-2 damla eklemek yeterli olacaktır.

10- Diğer Faydaları: Bu yağ genel bir toniktir. Yani solunum, dolaşım, sindirim ve sinir sistemlerini güçlendirir, cildi ve kasları sıkılaştırır. (7) Tıkanıklık açıcı etkileri vardır, solunum sorunlarına iyi gelir. Özellikle soğuk algınlığı ve öksürüğe karşı etkili olabilir, balgam söktürür.


Bergamot yağının yan etkileri / Zararları ve Kullanımındaki riskler

Bazı kişilerde taşıyıcı yağ ile karıştırılmadan kullanıldığında ciltte tahriş yapabilir. Bazı durumlarda alerjik dermatite yol açabilir. Bu yağa alerjik veya aşırı hassas olduğunuzda: kızarıklık, kurdeşen, yanma hissi, su toplama ve ağrı görülebilir. Güvenli bir şekilde kullanmak için, seyreltilmiş yağı önce küçük bir alana uygulayıp reaksiyon olup olmadığını kontrol etmeniz önerilir.

Bir araştırmaya göre içerdiği bergapten bileşiği sebebiyle bazı kişilerde vücuda uygulandıktan sonra güneşe çıkıldığında güneş ışığına hassasiyet yapabilir. (8)

Bergamot yağının kullandığınız bazı ilaçlarla etkileşimi olabilir. Bu konuda bilgi sahibi olmak için doktorunuzla veya eczacınızla konuşmanız önerilir.

Hamilelik ve Emzirmede Kullanımı: Eğer hamileyseniz ve emziriyorsanız bergamot yağı kullanmayınız. Güvenli olmadığını düşünülmektedir.

Çocuklarda Bergamot Yağı: Ağızdan büyük miktarlarda tüketilmesinin güvenli olmadığı düşünülmektedir. Çocuklar tarafından sindirim yoluyla tüketildiğinde çok ciddi yan etkiler görülebilir.


Bergamot yağı nasıl kullanılır?

  • Bir taşıyıcı yağ ile seyreltilmiş halde duş alırken cilt üzerinde bölgesel olarak kullanılabilir.
  • Bazı kişiler tarafından oda parfümlerinin ve spreylerinin içine eklenir.
  • Çayınızın içine 1-2 damla ekleyebilir ve çayınızı Earl Grey yapabilirsiniz.
  • Sağlıklı sindirim için bir taşıyıcı yağ ile karıştırıp karın bölgesine uygulanabilir.
  • Bazı kişiler cilt bakım ürünlerinin ve duş malzemelerinin içine 1-2 damla ekleyerek kullanmaktadır.

Dikkat: Bu yağ saklanırken güneş ışığından korunmalıdır, içerdiği bazı maddeler güneş ışığında zehirli hale gelebilir. Karanlık bir yerde, kavanoz ve şişelerde saklamanız önerilir.


Avokado Yağı

Avokado ve avokado yağı...

Avokado yağı nedir? Neye iyi gelir?

Avokado yağı çok yönlü olarak genel sağlığı iyileştirir. Kalp sağlığını korur, besin emilimini iyileştirir, onarım ve gelişmeyi uyarır, artriti tedavi eder, ağız sağlığına iyi gelir, iltihaplanmaları önler, zayıflamaya yardım eder, görüşü korur, kansere karşı korur ve doğum kusurları riskini azaltır. Yüksek miktarlarda tüketilirse veya alerjik reaksiyonlar oluşursa bazı yan etkileri vardır. Bu yan etkiler bölgesel iltihaplanma, mide-bağırsak sorunları, mide bulantısı ve kusma olabilir. Ancak çoğu kişi için diyete eklenmesi veya ara sıra kullanılması en sağlıklı seçimlerden biri olacaktır.

Avokado yağı, bilimsel adı Persea Americana olan Meksika’nın yerlisi Avokado meyvesinden elde edilir. Pişirme amaçlı kullanıma uygundur, buharlaşma noktası çok yüksek olduğu için yaygın olduğu ülkelerde özellikle pişirme amacıyla tercih edilir, sağlıklı bir kızartma yağıdır.

Bu yağ sağlık, kozmetik ve diğer amaçlarla kullanıldığında vücuda iyi, yani faydalı kolesterol sağlar. Yüksek miktarda A vitamini, tiamin, folik asit, riboflavin ve diğer antioksidan bileşikleri içerir.

Avokado yağının faydaları

İnsanlar avokado yağını genellikle yüksek tansiyon, cilt sorunları, kronik hastalıklar, oksidatif stres, artrit, obezite, yüksek kolesterol, kötü görüş, diş eti iltihabı, iltihaplı sorunlar, besin eksiklikleri ve yüksek kanser riski durumlarına kullanır.

1- Cilt Bakımı: Yüksek E vitamini ve diğer güçlü antioksidanları içerir, cilt sorunlarını çözmek için ideal yağlardandır. E vitamini yeni deri hücrelerinin oluşumunu uyarır, cildi enfeksiyonlardan korur, egzama ve sedef gibi iltihaplı sorunları azaltır, cildin görünümünü iyileştirir ve gençlik katar. (1)

2- Anti-Kanser Potansiyeli Vardır: Meyvede bulunan fitokimyasallar kemo-önleyici özellikler gösterir. Ayrıca meyvenin göğüs kanseri ile savaşılmasında pozitif etkileri vardır. (2) Diyete avokado yağı eklenmesi karotenoidlerin emilimini artırır, bu maddeler kanser riskini düşürür.

3- Kalp-Damar Sağlığını Güçlendirir: Düzenli olarak tüketildiğinde tansiyonu düşürür ve kalp sağlığını iyileştirir. Araştırmalara göre bu yağ böbreklerde hormon cevabını etkiler ve tansiyonu düşük tutar. (3) Bu sayede ateroskleroza ve diğer kalp damar sorunlarına karşı vücudu korur.

4- Görüşe İyi Gelir: İçerisindeki karotenoidler vücutta A vitaminine dönüşür, antioksidan olarak aktivite gösterir, oksidatif stresi azaltır ve kronik hastalık riskini düşürür. (4) A vitamini göz sağlığıyla özellikle ilgilidir, maküler dejenerasyonu öneleyebilir (yaşlanmaya bağlı görme kaybı) ve katarakt oluşumunu yavaşlatır.

5- İltihaplanmaları Azaltır: İçerdiği mono-doymamış yağlar hakkındaki en iyi şey belki de vücutta önemli antienflamatuar etkileri olmasıdır. Sadece kolesterol dengesinin sağlanmasına yardımcı olmaz; kan damarları, arterler, kaslar ve eklemlerdeki doku iltihaplanmalarını da azaltır. Özellikle artriti olanlara faydalı olabilir.

6- Zayıflama: Vücuttaki lipit profilini iyileştir, iyi yağların miktarını artırır, daha fazla enerji üretimi sağlar ve depolanan yağ miktarını azaltır. (5) Bu durum zayıflamanın hızlanmasına fayda sağlar. Özellikle egzersiz ve sağlıklı bir diyet ile desteklenen zayıflama çabalarında daha hızlı netice alınabilir.

7- Sindirim Etkinliğini Artırır: Tüketilen besinlerden mümkün olduğunca çok faydalanmak önemlidir. Avokado yağı bağırsaklardan sağlığa önemli faydaları olan karotenoid antioksidanların emilimini artırır.

8- Ağız Sağlığı: Dişleri, diş etlerini ve ağız dokularını korur, iltihap yapıcı bileşikler olan sitokinlerin salınımını bloklar. Periodontal hastalık durumunda, sitokinlerin önlenmesi dişleri ve diş etlerini sağlıklı tutabilir. (6)

Avokado yağının zararları / Yan etkileri

Avokado yağının yan etkileri olarak raporlanmış çok nadir vaka vardır. Ancak bir reaksiyon olduğunda genellikle ya bölgesel iltihaplanma ya da mide ve bağırsak rahatsızlığı şeklindedir. Ayrıca avokadoya alerjiniz varsa, bu yağı kullanmamalısınız.

  • Alerjik Reaksiyonlar: Nadirdir ancak bazı kişilerde özellikle ağızdan tüketildiğinde alerji yapabilir. Mide bulantısı, kusma, ağrı, ishal ve diğer mide-bağırsak sorunlarına yol açabilir. İlk defa kullanacaksanız vücudunuzun tepkisini görmek için önce küçük bir miktar tüketip bekleyebilirsiniz.
  • Ciltte Tahriş: Çoğu doğal yağda olduğu gibi bu yağda bölgesel kullanımda ciltte tahrişe yol açabilir.
  • Avokado Yağı Dozaj, Kullanım: Tedavi edici etkilerini görmek için günde 300 mg – 600 mg arası avokado yağı kullanılması yeterlidir. Daha yüksek dozajlarda bir yan etki görülmemiştir. Bir sağlık durumu olanların kullanmadan önce doktoruna danışması önerilir.