Muz Çayı

Muz çayı ve iki adet muz.

Muz çayı nedir? Neye iyi gelir?

Dünyada ve ülkemizde en yaygın tüketilen muz türleri Güney Amerika’dan gelen Musa balbisiana ve Musa acuminata‘dır ancak ülkemizde yoğun olarak Bozyazı – Anamur arasında yetişen yerli muzdan da muz çayınızı hazırlayabilirsiniz. (1)

Muz çayı hazırlarken aslında iki seçeneğiniz vardır, çayınızı kabuğuyla beraber hazırlamak veya kabuksuz hazırlamak. Muz kabuğu yüksek miktarda besin, potasyum ve diyet lifi içerir. Hiç muz kullanmadan, sadece kabuğundan yapılan çaylar günümüzde giderek popülerleşmektedir ve tüketime oldukça elverişlidirler, yüksek miktarda antioksidan içerirler.

Bazı kişiler için muz çayı pek akla gelen bir çay olmayabilir ancak diğer tüketiciler için ise iki lezzetli besinin -muz ve çay- karışımıdır. İçerdiği vitamin, mineral ve antioksidanlar nedeniyle sağlık için faydalıdır. Uyku düzensizlikleri, ruhsal sorunlar, cilt sorunları, aşırı kilolar ve kalp sağlığı gibi sorunlarda muz çayı içilebilir. Şimdi bu ender içilen çayın faydalarına daha detaylı bakalım.


Muz çayının faydaları

1- Tansiyonu Düşürür: Muz çayı en iyi olarak yüksek miktarda potasyum içermesiyle bilinir. Kalp sağlığına iyi gelir ve tansiyonu düşürür. Vücutta sıvı dengesinin sağlanmasını kolaylaştırır ve kan damarlarındaki gerilimi azaltır.

2- Uykuyu Düzenler: Triptofan, serotonin ve dopamin içerir ki bu maddeler uyku düzeninin sağlanmasında, insomnianın azaltılmasında ve daha dinlendirici ve kesintisiz bir uyku sağlanmasında faydalıdır. (2) Uykusuzluk beyinde beta-amiloid seviyelerini yükselterek Alzheimer riskini artırabilir.

3- Depresyonu Rahatlatır: Dopamin ve serotonin hormon seviyelerini etkiler ve ruhsal durumu iyileştirir. (3) Eğer anksiyete veya depresyon sorunları yaşıyorsanız diyetinize muz çayı eklemek etkili bir doğal destek olabilir.

4- Kemik Yoğunluğunu Artırır: Bu çayda manganez ve magnezyum dahil çok çeşitli mineraller bulunur ve kemik sağlığı üzerinde olumlu etkiler yapar. Düzenli olarak muz tüketmek veya muz çayı içmek ileri yaşlarda olup osteoporoz (kemik erimesi) riski altında olan kişiler için faydalı olacaktır.

5- Sindirime Yardımcı Olur: Hem magnezyum hem de potasyum kas fonksiyonlarının korunması ve iyileştirilmesi için gereklidir. Bu etkileri sindirim yolunda oldukça önemli olabilir. Muz çayı bağırsak hareketlerinin düzenlenmesine katkı sağlayarak kabızlık, hazımsızlık ve ağrıyı azaltabilir, aynı zamanda besin emilimini artırabilir.

6- Bağışıklık Sistemini Güçlendirir: İçerdiği C ve A vitaminleri bağışıklık sistemini güçlendirir. Her iki vitaminde antioksidan rolü üstlenir. C vitamini doğrudan beyaz kan hücreleri üretimine katkı sağlarken, A vitamini retinada oksidatif stresi azaltır, maküler dejenerasyon ve kataraktı önleyebilir. (4)


7- Zayıflamak İçin Muz Çayı Kullanımı: Muz çayının zayıflama çabalarına katkı yapacağı düşünülmektedir. Muz hem çözünür hem de çözünmez lif açısından zengindir, bu iki tür lif sindirimi yavaşlatır, iştahı baskılar, metabolizmayı hızlandırır ve tokluk yaratır. Ayrıca muz çayında bulunan triptofan, serotonin ve dopamin de zayıflama çabalarına olumlu etki yapar.

Muz çayı uykusuzluğa iyi gelir mi?

Yüksek seviyede dopamin, serotonin ve triptofan içerdiği için uyku düzensizliklerine iyi geldiği düşünülür. Muz çayı gerçekten de rahatlatıcı ve sakinleştirici etkiler yapar. Bu kimyasallar meyvede fazla bulunmaz ancak kabuğunda önemli miktarda bulunur. Meyveyi ve kabuğunu daha uzun süre demlerseniz içeceğin kuvveti daha fazla olur. Uykudan önce bir bardak içilmesi stres hormonlarını azaltır, sağlıklı, dinlendirici ve kesintisiz bir uyku uyunmasına yardım eder.

Muz çayının zararları / Yan etkileri

Muz çayının yan etkileri arasında mide bulantısı, kusma, mide rahatsızlığı, hiperkalemi sayılabilir. Bu yan etkiler genellikle aşırı miktarda muz çayı tüketildiğinde görülür. Çoğu kişi için günde 1-2 bardak normal miktardır.

  • Potasyum Fazlalığı: Muz çayı içen bazı kişilerde yukarıda bahsedildiği gibi mide bulantısı ve kusma görülebilir. Bu durumun sebebi genellikle aşırı potasyumdur. (Hiperkalemi) Şiddetli vakalarda bu durum çok ciddi olabilir. Muz çayı tüketimi kontrollü olmalıdır.
  • Tarım İlaçları Riski: Güvenilir kaynaklardan alınmayan muz kabuklarında yüksek miktarda tarım ilacı ve diğer kimyasallar olabilir. Özellikle çayı kabuğuyla beraber demleyenler için risk yüksektir. Bu riski azaltmak için çayı demlemeden önce kabuğu iyice yıkamanız önerilir.

Muz çayı nasıl hazırlanır?

Malzemeler

  • 1 Muz
  • 2 Bardak Su
  • 1 Tarçın Çubuğu
  • 1 Yemek Kaşığı Bal

Hazırlanışı

  1. Suyu ve tarçın çubuğunu bir cezveye koyup kaynatın.
  2. Muzun iki ucunu keserek, kalan kısmını cezveye sığacak şekilde keserek kaynayan suya ekleyin. Eğer isterseniz kabuğunu soyabilirsiniz ancak kabuğunda bol besin vardır.
  3. Muzu ve suyu 10 dakika kadar kaynatıp, ocaktan alın.
  4. Karışımı süzerek tüketebilirsiniz. Eğer isterseniz kaynamış muzu tatlılarda kullanmak üzere ayırabilirsiniz.
  5. Tatlandırmak için bal ekleyip tüketebilirsiniz. Uyumadan önce içmek için harika bir çaydır.
Muz kabuğu çayı nasıl hazırlanır?

Muz kabuğu çayı hazırlamak sadece harika bir çay olduğu için değil, ayrıca atık miktarınızı azaltmak için de iyi bir seçenektir. Bu çay hem detoks yapar hem de dinlendirici bir uyku uyumanıza yardımcı olur.

Malzemeler

  • 1 Muz Kabuğu
  • 2 Bardak Su
  • 1/4 çay kaşığı tarçın tozu

Hazırlanışı

  1. Muz kabuğunun uçlarını kesin. Bu çayda daha önceden dondurduğunuz veya kuruttuğunuz muz kabuklarını kullanabilirsiniz.
  2. Suyu kaynatın ve içine muz kabuklarını ekleyin. 10 dakika kaynatın.
  3. Çayı bardağınıza süzerek tüketebilirsiniz. Lezzet için tarçın ve tatlandırıcılar ekleyebilirsiniz. Bal ile iyi uyum sağlar.


Kuşburnu Çayı

Kuşburnu çayı ve meyveleri...

Kuşburnu nedir? Neye iyi gelir?

Kuşburnu çayı taze, kurutulmuş veya toz kuşburnu meyvelerinden elde edilebilir. Kuşburnu gülgillerden, bilimsel adı Rosa canina olan, Avrupa, Kuzeybatı Afrika ve Batı Asya’da yetişen bir tür bitkidir. Meyvelerinin içi tüylüdür ve çok sayıda tohumu vardır. Sonbaharda olgunlaşır. Kuşburnuna, yabangülü, itburnu, itgülü de denir. (1) Kuşburnu meyvelerinin gıda endüstrisinde ve ilaç sektöründe farklı kullanımları vardır, kuşburnu reçeli, marmelatı veya çayı olarak tüketilebilir.

Meyvenin çayının çok sayıda faydası bulunur, bağışıklığı güçlendirmek, kalp sağlığını korumak, zayıflama ve cildi genç tutmak amacıyla kullanılabilir.


Kuşburnu çayının faydaları

1- Antioksidanlar Açısından Zengindir: Antioksidanlar hücreleri koruyup, serbest radikaller kaynaklı hücre hasarını azaltan maddelerdir. Antioksidanlar açısından zengin besinlerin tüketilmesi kalp hastalığı, kanser ve tip 2 diyabet gibi hastalıklara karşı korur. (2) Kuşburnu hem taze hem de kuru olarak antioksidanlar açısından çok zengindir ancak kuru kuşburnu biraz daha iyidir. Kuşburnu çayı tüketerek vücudunuzun ihtiyaç duyduğu antioksidanları alabilirsiniz.

2- Bağışıklık Sistemini Destekler: Kuşburnu, portakal ve limondan bile daha fazla C vitamini içerir. (3) C vitamini bağışıklık sistemi başta olmak üzere vücutta çok sayıda koruyucu ve güçlendirici fonksiyonda rol oynar. Meyvede C vitamininin yanı sıra yine bağışıklığı destekleyen A ve E vitaminleri bulunur. (4)

3- Kalp Hastalıklarına Karşı Koruyabilir: Yüksek antioksidan içeriği sayesinde kalp sağlığına iyi gelir. Araştırmalara göre C vitamini alımı ve kalp hastalığı riski ters orantılıdır, günde 500 mg C vitamini alındığında kötü (LDL) kolesterol ve kan trigliserid seviyelerinin düştüğü ölçülmüştür. (5) Bilinmelidir ki yetersiz C vitamini alınması, kalp hastalıklarından ölüm riskini artırır. Kuşburnunu kalp için faydalı yapan sadece C vitamini değil, aynı zamanda içerdiği güçlü flavonoid antioksidanlardır.

4- Zayıflamaya Yardımcı Olur: Araştırmalara göre zayıflama çabalarına ciddi şekilde faydalı olabilir. Kuşburnunda tiliroside denen antioksidan bulunur ve bu maddenin yağ yakıcı özellikleri olduğu düşünülmektedir. 32 yetişkinin katıldığı 12 haftalık bir araştırmaya göre: günde 100 mg kuşburnu özütü kullanan kişilerde kiloda ve göbek yağında ciddi azalmalar gözlenmiştir. (6)

5- Tip 2 Diyabete Karşı Korur: Altında yatan mekanizma tam olarak bilinmese de araştırmalara göre tip 2 diyabete karşı korur. Yüksek yağlı diyeti olan laboratuvar hayvanları üzerinde yapılan deneylerde kan şekeri, açlık insülin ve karaciğerde yağ hücresi oluşumu seviyelerini 10-20 hafta kullanıldığında önemli ölçüde düşürmüştür. (7) Bu araştırmalarda kuşburnu özütleri kullanılmıştır, kuşburnu çayının etkileri için daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulmaktadır.

6- İltihaplanma ve Ağrıları Azaltır: Polifenoller ve galaktolipidler gibi iltihap azaltıcı bileşikler açısından zengin bir çaydır. (8) Galaktolipidler hücre membranlarındaki temel yağ tiplerindendir ve eklem ağrısını azaltan antienflamatuar özellikleri vardır. (9) Araştırmalarda osteoartriti olan kişilerin orta vadede kuşburnu kullanması neticesinde eklem ağrılarının ciddi oranda azaldığı, mobilitelerinin arttığı görülmüştür. (10)

7- Cildin Yaşlanmasını Yavaşlatır: Cildin elastikliğinden sorumlu olan ve vücutta en çok bulunan protein kollajendir. C vitamini, kollajen üretiminde görev alır ve cildi güneşe, yıpranmaya ve yaşlanmanın olumsuz etkilerine karşı korur. Kuşburnu hem C vitamini hem de A ve E vitaminiyle beraber belirli karotenoid antioksidanlardan (astaksantin) zengindir, düzenli olarak kullanılması cilt sağlığına önemli faydalar sağlayabilir. 8 haftalık bir araştırmada, günde 3 gram kuşburnu tozu tüketen kişilerin kırışıklarında azalma, cilt nemliliği ve elastikliğinde ise artış görülmüştür. (11)

8- Vücudu Temizler, Detoks Yapar: Laksatif ve diüretik özellikleri vardır. Vücuttan toksinlerin, istenmeyen yağ ve tuzların uzaklaştırılmasını sağlar. Kabızlık, düşük metabolizma hızı veya zayıf bağışıklık sistemi problemleriniz varsa bu çayı tüketmek iyi bir fikir olabilir.


Kuşburnu çayının yan etkileri / Zararları

Çok sayıda faydasına rağmen bazı kişiler için yan etkileri önemli olabilir. Kuşburnu çayı tüketilmesi en güvenli çaylardan biridir ancak yine de aşağıdaki özel durumlar bilinmelidir. Olumsuz sağlık durumu olan kişiler gerekirse kullanmamalıdır.

  • Mide Sorunları: Kuşburnu çayı ishal, mide ağrısı, mide bulantısı ve şişkinlik yapabilir. Bazı kişilerde kabızlık ve kusma görülebilir. Bu durumların en yaygın sebebi aşırı tüketimdir ancak kuşburnuna alerjik olunması benzer durumlara yol açabilir. Alerji durumunda dil, dudaklar ve boğazda şişme görülebilir.
  • Uykusuzluk / Halsizlik: Uyku sorunu olan kişilerde uykusuzluk ve halsizlik yapabilir. Hali hazırda bu tarz bir şikayeti olanların kullanmadan önce doktoruna danışması önerilir.
  • Kanama Düzensizlikleri: Kanın pıhtılaşmasını yavaşlatır, kanama düzensizliği olan kişiler için uygun değildir.
  • Böbrek Taşı: Yüksek C vitamini aşırı tüketimde özellikle erkeklerde böbrek taşı riskini artırabilir.
  • Hamilelikte Kuşburnu Çayı Kullanımı: Hamilelikte kullanımı hakkında yeterli bilgi yoktur ancak hormonal etkileri ve menstrual ağrıları baskılaması sebebiyle birinci ve ikinci üç aylık dönemlerde hamilelere önerilmez.

Kuşburnu çayı nasıl hazırlanır?

Çoğu kişi bütün ve kuru kuşburnundan çay hazırlamayı daha uygun bulur. Bu meyvenin çayını taze, kuru veya öğütülmüş formlarda hazırlayabilirsiniz. Öğütülmüş çaylar daha kuvvetli olur.

Malzemeler

  • Taze ise bir su bardağı civarında kuşburnu, kuru ise dört yemek kaşığı ezilmiş kuşburnu
  • 4 bardak su
  • 4-5 nane yaprağı
  • Bir kaşık bal

Hazırlanışı

  • Çaydanlığa suyu ve kuşburnunu ekleyiniz.
  • Karışımı kaynama noktasına kadar ısıtın.
  • Kaynadıktan sonra kısık ateşte 5 dakika demlenmesini bekleyin.
  • Ocaktan alıp nane yapraklarını ve balı ekleyebilirsiniz. İsterseniz tatlandırıcı kullanabilirsiniz.