Domates

bütün ve yarım domatesler.

Domates nedir? Neye iyi gelir?

Domates bilimsel olarak bir meyvedir ancak tüketim şekilleri, bitkisi ve lezzeti sebebiyle sebze olarak kabul edilir. Dünya genelinde çok sayıda ülke mutfağının temel besinlerinden biridir, en çok Akdeniz mutfağında tüketilir. Günlük olarak tüketilmesi sağlığa çok sayıda olumlu etki yapar. Ülkemiz mutfağında çok sayıda yemeğin içerisinde yer alır, mutfakların vazgeçilmezi salça ve ketçabın temel maddesidir. Bitki olarak, yetiştirmesi kolay bir sebze olması, bu kadar yaygın olmasında etkilidir.

Domatesin bilimsel adı Solanum Lycopersicum‘dur, patlıcangiller ailesinin bir üyesidir ve Meksika’nın yerlisi olduğu düşünülmektedir. (1) Dünyanın geri kalanına buradan yayılmıştır. Yıllık bir sebzedir, bir kökte mevsimi boyunca ve çok sayıda orta boyda yuvarlak ve kırmızı meyvesi oluşur. Farklı iklimlere uyum sağlayan farklı domates türleri bulunur.


Domatesin faydaları nelerdir?

1. Antioksidan Ajanlar İçerir: Domates önemli miktarlarda, kansere sebep olan serbest radikalleri etkisizleştiren bir karoten ve antioksidan olan likopen içerir. (2) Bu faydaları yüksek ısıda işlenen ketçaplarda dahi görülebilir. Araştırmalara göre likopen kansere karşı vücudu korur ve prostat, göğüs ve böbrek hücresi kanserlerine karşı etkili olabilir. (3) Domatesin bu etkilerini tam olarak onaylamak için daha fazla bilimsel araştırmaya gerek duyulmaktadır. (4)

2. Zengin Bir Vitamin ve Mineral Kaynağıdır: Sadece tek bir domates günlük C vitamini ihtiyacının %40’ını karşılayabilir. C vitamini vücudun serbest radikallerden zarar görmesini önleyen doğal bir antioksidan vitamindir. İçerisinde ayrıca önemli miktarda A vitamini, K vitamini, potasyum ve demir bulunur. Potasyum sinir sağlığı, demir ise kan dolaşımı için çok önemlidir.

3. Kalbi Korur: Domatesteki likopen, serum lipid oksidasyonunu önler ve kardiovasküler hastalıklara karşı koruma sağlar. (5) Düzenli olarak domates suyu tüketilmesi kandaki LDL (kötü) kolesterolü ve trigliseridleri azaltır. Bu durumda kan damarlarında yağ ve plak birikimleri önlenebilir.

4. Sigaranın Zararlarını Azaltır: Kumarik asit ve klorojenik asit sigaradaki temel kanserojenlerden nitrozaminlere karşı savaşır . A vitamini içermesi sebebiyle bu ve diğer kanserojenlerin olumsuz etkilerini azaltır.

5. Göz Sağlığını Artırır: İçerisindeki A vitamini görüş sağlığını artırır, gece körlüğünü ve maküler dejenerasyonu önler. A vitamini vücuttaki aşırı beta-karotenden sentezlenebilen güçlü bir antioksidandır.

6. Sindirime Yardımcı Olur: Mide ve bağırsak sorunlarını önleyerek sindirim sistemini sağlıklı tutar. Yüksek miktarda lif içerir, kabızlığa iyi gelir ve bağırsak hareketlerinin düzene girmesine yardımcı olur.

7. Tansiyon Düşürücü Etkileri Vardır: Düzenli olarak domates tüketilmesi hipertansiyon riskini azaltır. Bu olumlu etkilerin sebebi olarak potasyum içermesi gösterilir, bu mineral kan damarları ve arterlerdeki gerginliği azaltır, kalp ve damar sistemini rahatlatır.

8. Diyabet Kontrolüne Yardımcı Olur: Günlük olarak domates tüketilmesi tip 2 diyabet sebebiyle oluşan oksidatif stresin azaltılmasını sağlayabilir. (6)

9. Cilt Bakımı: Sağlıklı dişler, kemikler, saç ve cilt için önemli bir besindir. Domates suyunun bölgesel olarak uygulanması şiddetli güneş yanıklarını tedavi edebilir. Günlük olarak tüketilmesi ciltteki kızarıklıklara iyi gelir. Önemli anti-aging etkileri vardır, cilt sağlığına çok yönlü olumlu etkiler yapar. Aşırı terleme tedavisine destek olur. (7)

10. Safra Taşını Önler: İyi bir C vitamini kaynağıdır ve safra taşlarında rahatlama sağlayabilir. Çok sayıdaki kronik hastalığa karşı olumlu etkileri vardır. Antioksidan özellikleri vücudun genelinde faydalıdır.


Domatesin Yan Etkileri

Domates tüketimi genel olarak herhangi ciddi bir yan etkiye sebep olmaz. Ancak domateste polendekilere benzeyen belirli proteinler vardır. Bu yüzden polene alerjisi olan kişilerde domatese karşı alerji görülebilir. Aşırı domates tüketiminde kaşıntı, ağızda şişme ve diğer alerjik reaksiyonlar görülebilir.

Domatesin Besin Değerleri

Domates100 Gram
Miktar% Günlük İhtiyaç
Kalori18.0%1
Toplam Yağ0.2 g%0
Doymuş Yağ--
Trans Yağ--
Kolesterol0.0 mg%0
Sodyum5.0 mg%0
Toplam Karbonhidrat3.9 g%1
Diyet Lifi1.2 g%5
Şeker2.6 g
Protein0.9 g%2
C Vitamini12.7 mg%21
A Vitamini833 IU%17
K Vitamini7.9 mcg%10
B6 Vitamini0.1 mg%4
Folat (Folik Asit)15.0 mcg%4
E Vitamini0.5 mg%3
Potasyum237 mg%7
Manganez0.1 mg%6
Magnezyum11.0 mg%3
Bakır0.1 mg%3

*Bu değerler 2000 kalorilik bir günlük diyet için geçerlidir. Kalori ihtiyacınız yaşam tarzınıza göre daha az veya fazla olabilir.



Yazıyı Puanlayın
[Toplam Oy: 3 Ortalama Puan: 5]

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.