Çinko

Çinko kaynakları

Çinkonun faydaları arasında sağlıklı bağışıklık sistemini desteklemesi ve güçlendirmesi, yaraların iyileşmesini hızlandırması, çocuklarda soğuk algınlığı ve ishale iyi gelmesi sayılabilir. Yetişkinlerde yaşlanma kaynaklı görme sorunları ve artrite karşı çok önemli bir besindir, ayrıca sivilce diğer cilt sorunlarına iyi gelir.

Çinko Nedir?

Çinko temel minerallerden biridir ve vücut tarafından iz miktarlarda kullanılır. Sağlıklı bir bağışıklık sistemi ve protein sentezi için önemlidir. Ayrıca vücudun büyümesi ve gelişmesinde rol üstlenir. Çinko eksikliği çocuklarda ishal, büyümenin yavaşlaması ve yara iyileşmesinin yavaşlamasına yol açabilir. Vücutta aşırı miktarlarda depolanmaz ve vücut tarafından üretilmez, günlük diyetin önemli bir parçasıdır.

İnsan vücudunda 300 farklı enzim, faaliyeti için çinkoya gerek duyar ve ayrıca araştırmalara göre 3000 protein bu minerale ihtiyaç duymaktadır. Tat ve koku alma hisleri için önemli bir mineraldir. (1)


Çinko Eksikliği

Çinko eksikliği çocuklarda büyümede yavaşlık, bütün gruplarda ise düşük tansiyon, iştah kaybı, zayıf bağışıklık sistemi ve ishal yapabilir. Ayrıca bazı durumlarda kemik gelişimi sorunları, tat ve koku duyularında kayıp, solgun cilt, halsizlik, depresyon, diyabet, Alzheimer, Wilson Hastalığı ve ereksiyon sorunları yapabilir. Bu durumların ortaya çıkmasının sebebi farklı da olabilir, eğer sağlık sorunlarınız varsa bir tıp doktoruna danışmanız önerilir. Çinko eksikliği nadir görülür ancak alkol bağımlılığı vd. durumlarda görülme sıklığı artar.

En İyi Çinko Kaynakları

En önemli çinko kaynakları kırmızı et ve kümes hayvanlarıdır. Ayrıca deniz kabukluları yüksek miktarda içerir. Diğer besinler olarak: baklagiller, kuruyemişler, tam tahıllar, süt ürünleri, kahvaltılık gevrekler ve diğer deniz ürünleri önemli miktarda çinko içerir. (2) Çinkonun hayvansal besinler aracılığıyla vücuda alımı çok daha kolaydır, baklagiller ve tahıllarda yüksek oranda bulunsa bile besinlerdeki fitatlar sebebiyle vücut tarafından kullanılamayabilir. Eğer vejetaryen iseniz çinko besin takviyeleri bir çözüm olabilir.


Çinkonun Faydaları Nelerdir?

1. Bağışıklık: Vücuttaki T hücrelerinin aktifleşmesine yardımcı olur. Bu hücreler bağışıklık cevaplarını düzenler ve kontrol eder ve kanser hücreleri gibi enfekte hücrelere saldırırlar. (3) Çinko eksikliği çocuk ve yaşlılarda zatürre ve bazı diğer enfeksiyon riskini artırır.

2. Yaraların İyileşmesi: Yara iyileşmesini hızlandırır, cilt sağlığı için gerekli olan kollajen üretiminde önemli rolü vardır. Vücutta oksidatif stress arttığında doku yaralarının iyileşmesi zorlaşır. Çinko temel minerali, oksidatif stresi azaltan bir mikro besindir. (4)

3. İshal: Çinko eksikliği bağışıklık sistemini zayıflatabilir ve vücut ishale sebep olan enfeksiyonlara karşı etkili savunma yapamayabilir. Yeterli besini alamayan çocuklarda çinko besin destekleri kullanılması ishalin şiddetini azaltabilir. (5)

4. Soğuk Algınlığı: Çinko besin destekleri soğuk algınlığı ve diğer hafif hastalıkların iyileşme süresini azaltır. Ayrıca enfeksiyonlu hastalıklar, mantar enfeksiyonları, zatürree ve konjunktivite karşı korur. (6)

5. Yaşlanma Kaynaklı Sorunlar: Yaşlanma kaynaklı görüş kaybı ve kataraktı geciktirmede etkili olabilir. Ayrıca yaşlıların dayanıklı bir bağışıklık sistemine sahip olmalarına katkı sağlar.

6. İltihaplanma: İltihaplanma artrit ve ateroskleroz gibi çok sayıda hastalığın potansiyel sebeplerinden biridir. Çinko bu gibi hastalıklara karşı koruyucu etkiler yapabilir. Vücutta bir antioksidan ve antienflamatuar görevi üstlenir.

7. Cinsel Sağlık: Çinko DNA fonksiyonları ve DNA onarımı için çok önemli bir mineraldir. Özellikle hamilelik döneminde kadınlarda temel hücre yapılarının oluşması ve hızlı hücre büyümesi için gereklidir. Erkeklerde ise sperm oluşumu ve cinsel organların gelişiminde rol oynar. Ayrıca çocuk sahibi olmada sperm üzerinde önemli fonksiyonları bulunur.

8. Bilişsel Sağlık: Çinko eksikliği, serbest radikal aktifliğini artırdığı için beyinde nöral hasara yol açabilir. Araştırmalar çinko içeren besinler tüketilmesinin bunun önüne geçeceğini belirtir; ayrıca alkol kaynaklı beyin fonksiyonlarındaki gerilemelerin önlenmesinde etkilidir. (7) Çinko ve B6 vitamini birlikte faaliyet göstererek vücuttaki nörotransmitterlerin düzgün çalışmasını sağlar.

9. Cilt Bakımı: Akne, lezyon, ülser ve yanık gibi cilt sorunlarına karşı etkili olabilir. Vücutta akneye yol açan temel sebeplerden olan testesteron miktarının düzenlenmesinde ve kontrol edilmesinde etkilidir. (8)

10. Diğer Faydaları:

  • Prostat Sağlığını Korur.
  • Koku ve tat alma duyularını iyileştirir.
  • Antikanser potansiyeli vardır.
  • Saç sağlığını iyileştirir.
  • Kemikleri güçlendirir.
Bir Günde Ne Kadar Çinko Tüketmeliyim

Önerilen günlük çinko tüketim miktarı; yetişkin erkeklerde günde 11 mg, yetişkin kadınlarda ise 8 mg’dır. Hamile ve emziren kadınlarda ise günlük ihtiyaç 11 ve 12 mg’dır. Çinko için tolere edilen günlük üst limit 40 mg’dır. Bu bilgiler çinko eksikliği yaşayan veya başka bir durumu olan kişiler için geçerli olmayabilir, bu durumlarda doktorunuza danışınız. Günlük olarak yeterli çinko almak sağlıklı bir diyet ile mümkündür. Çinko besin takviyesi kullanmadan önce bir doktora danışmanız önerilir. (9)

Çinko Zehirlenmesi

Önerilen veya tolere edilen miktardan daha fazla çinko kullanmak akut yan etkilere yol açabilir. Çinko zehirlenmesi semptomları: mide bulantısı, kusma, iştah kaybı, karın ağrısı, ishal ve baş ağrısıdır. Ayrıca çok sayıda raporda, bakır eksikliği, kol ve bacaklarda güçsüzlük ve zayıf bağışıklık sistemi raporlanmıştır. (10) Eğer ilaç kullanıyorsanız, çinkonun etkileşime girebileceği ilaçlar olduğunu bilmelisiniz.



Yazıyı Puanlayın
[Toplam Oy: 2 Ortalama Puan: 5]

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.